Over nachtzeilen — Begrippenlijst
Een korte begrippenlijst voor wie meer wil weten over de natuurkundige en astronomische verschijnselen die nachtzeilen op de Waddenzee en het Lauwersmeer bijzonder maken.
Dark Sky Park
Officieel beschermd gebied met zeer lage lichtvervuiling waar de sterrenhemel optimaal zichtbaar is. Het Lauwersmeer is sinds 2016 een van de weinige officieel erkende Dark Sky Parks in Nederland. Vanaf het water — zonder lichtvervuiling van oevers of bebouwing — is de sterrenhemel daar nog intenser dan vanaf de wal.
Perseïden
Jaarlijkse meteorenzwerm rond 12 augustus, ontstaan uit het stofspoor van komeet 109P/Swift-Tuttle. Op het hoogtepunt zijn er onder donkere omstandigheden tot 100 vallende sterren per uur zichtbaar. De donkere Waddenzee is een van de beste plekken in Nederland om de Perseïden te bekijken.
Equinox
Astronomisch moment waarop dag en nacht overal op aarde precies even lang duren — rond 20-22 maart en 22-23 september. De herfstequinox markeert in Noord-Nederland het echte begin van het sterrenseizoen.
Zomerzonnewende (midzomer)
21 juni — de langste dag en kortste nacht van het jaar op het noordelijk halfrond. Boven de Waddenzee wordt het rond midzomer nooit echt donker.
Blue Moon
Zeldzame tweede volle maan in dezelfde kalendermaand. Komt gemiddeld eens in de 2,7 jaar voor. Bij volle maan tekent het maanlicht een zilveren pad over het Lauwersmeer.
Droogvallen
Met opzet bij eb stilliggen op de drooggevallen zandplaten van de Waddenzee. Een platbodemschip zoals een klipper kan veilig op het zand komen te rusten als het tij zich terugtrekt — tijdens de stilstand kun je rondlopen op het Wad.
Klipper
Historisch zeilschip met lange, slanke romp en hoge masten, gebouwd voor snelheid. De Willem Jacob is een klipperaak uit 1880, ingeschreven in het Register Varend Erfgoed Nederland (RVEN) als varend monument.
Kentering
Het moment waarop het water stopt met stromen en de eb overgaat in vloed (of andersom). Rond Lauwersoog is de kentering een bijzonder rustig moment op het Wad.
Lichtvervuiling
Kunstmatig licht 's nachts dat de sterrenhemel verbergt en de natuur verstoort. De Waddenzee en het Lauwersmeer behoren tot de donkerste plekken van Nederland.
Ster van Bethlehem
Astronomisch verschijnsel dat in het kerstverhaal de wijzen naar Bethlehem leidde. Mogelijk een conjunctie van Jupiter en Saturnus, een supernova of een bijzondere komeet.